Öğrenci Merkezli Eğitim
Uygulama Modeli
(II.Bölüm)

ÖME ve Eğitim Programları

ÖME Programlar_Sayfa 1

Eğitim ile çağın koşularına uygun ve geleceğin dünyasına ayak uyduracak nitelikte bireyler hedeflenir. Geleceğin gereksinimlerini karşılayacak bir eğitim sistemi için değişim ve gelişim gerekmektedir.

EĞİTİMDE PROGRAM GELİŞTİRME YAKLAŞIMLARI

Eğitimde program geliştirme sürecinde üç yaklaşım söz konusudur.

• Ürün Modeli Yaklaşımı

  Eğitim sonunda öğrencinin kazanması hedeflenen, öğrenci davranışlarının önceden açıkça belirlenmesine ihtiyaç vardır.
   

• Süreç Model Yaklaşımı;

  Önceden saptanmamış hedefleri de gerçekleştirme amacı güder. Bu model, öğretmeni ve program hazırlayıcısını bilgi, beceri ve tutumların
  davranışlara dönüştürülmesi gibi zorlayıcı ve felsefi yönden şüphe ile karşılanan durumlardan kurtarır.
  Bir programın ortaya çıkaracağı olası bütün ürünleri dikkate alır.
   

• Sistem Yaklaşımı;

  Sistemin tüm öğeleri bütüncül yaklaşımla geliştirilebilir. Bir öğesinde meydana gelen değişim veya problem sistemin diğer öğelerini de aynı doğrultuda etkileyecektir.

PROGRAM TASARIM VE MODELLERİ

Bir eğitim programı tasarlanırken şu sorulara cevap aranır :

• Öğrenci hangi özellikleri kazanmalı?

• Konu alanı neleri içermeli?

• Hangi öğrenme yaşantıları düzenlenmeli?

• Değerlendirme için hangi yöntem ve araçlar kullanılmalı

PROGRAM TASARIMI

• Konu Merkezli Program Tasarımı

  Eğitim programı hazırlanırken merkeze konu alınır.
  Geleneksel bir tasarımdır ve günümüzde hala kullanılmaktadır. Ancak ihtiyaçlara yeterli gelmemektedir.
  
  Sınırlılıkları:

  • Bilgi, öğrenciye sunulmak üzere parçalanır ve bölünür

  • İçeriğin ezberlenmesine ve çok çabuk unutulmasına neden olur, ayrıca öğrenciler için çok işlevsel değildir,

  • Güncel problemler ve olaylar programa dahil edilememekte,

  • Öğrenci yeterlilikleri, ilgi alanları ve deneyimleri yetersiz şekilde ele alınmaktadır.

  • Öğrencilerin daha doğal bir ortamda öğrenmelerini engelleyen bir yoldur.

  • Öğrenmede edilgin bir yaklaşımı destekler.

  • İçeriğin verilmesi, öğrencilerin dersi daha anlamlı bir şekilde öğrenmesinden daha önemlidir.

  • Sınırlı hedefleri kapsar ve yüksek bilişsel becerilerin gelişmesini engeller.
     

• Disipline Dayalı Program Tasarımı

  Bilgi alanı, disiplinin temel yapısını oluşturacak şekilde düzenlenmiştir. Bu görüşe göre her disiplin bilgiden oluşur. Bilgi türleri kendi aralarında verimli bir etkileşim halindedir ve yeni bilgilerin meydana gelmesini sağlar.
   

• Sorun Merkezli Program Tasarımı

  Toplumun karşılanmamış ihtiyaçları, güçlendirilmesi gereken değerleri ve geleneklerinden yola çıkarak oluşturulur. Hayatın gerçek planları ön planda tutulur.
   

• Öğrenci Merkezli Program Tasarımı

  • En önemli öğe öğrencidir,

  • İlgileri, ihtiyaçları ve beklentileri programın öğelerini belirlemede yönlendiricidir,

  • Programın her aşaması öğrencilerle çalışılır ve ona danışılır,

  • Öğrenme süreci, öğrencinin etkin katılımını sağlayacak şekilde düzenlenir,

  • Problem çözme ve diğer süreçler temel noktalardır,

Sayfa Başı

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİM PROGRAMI

Toplumun beklentileri, bilgi çağının özellikleri, öğrenci özellik ve ilgileri, ihtiyaçları programın geliştirilmesinde esastır.

• Program öğeleri bu esasa göre düzenlenir,

• Düzenlemeye öğrenci katılımı sağlanır,

Öğrenci Merkezli Eğitim Programı İçin Kuramsal Temeller

• Kendi deneyimlerini daha ileri derecede bir öğrenme için değerlendiren ve değer gören bireyler daha iyi öğrenecektir.

• Bireyler, bilgi süreçlendirme alma ve yoğunlaşma konusunda nerede olduğunu bilmelidir.

• Birey, deneyimi aldığı şekilde tepki verir, öğretmenin sunduğu şekilde değil

• Bireyler, başkalarının kendileri için koyduğu standartlara uymaktansa kendi idealine göre değişip değişmedikleri ile daha çok ilgilidirler.

• Bireyler, öğrenme sürecinde örgütlü bir dizi duygu ve tariflerle öğrenme aktivitesinin içine girerler.

• Bireyler, kendilerine daha çok yüklenildiğinde veya çok stres ve sıkıntıyla karşı karşıya kaldığında öğrenemezler.

• Değişik kanallar aracılığıyla bilgiye ulaşabilen ve öğrenmeyi öğrenen bireyler yaratıcı olurlar.

• Bireyler, içerik, geçmiş deneyimler veya şu andaki ilgi alanlarına uyuyorsa ve öğrenme süreci yaşam deneyimleri ile ilişkili ise en iyi şekilde öğrenirler.

ÖME'de Öğretmen ve Program

Öğrenci merkezli ile program merkezli sınıflar arasındaki fark felsefededir. Felsefe davranışı ortaya koyar. Öğrenme türü ve inanç sisteminin iyi bir şekilde anlaşılması önemlidir. Öğrenme görüşü öğrencilerin rolleri nasıl öğretileceğine ilişkin yöntemi belirler. Ortaya konulan aktivite türleri öğretmenin felsefesini yansıtır.

Öğrenci merkezli sınıflar, öğrencilerin bireysel olarak öğrenmeleri üzerine yoğunlaşmıştır. Öğretmenlerin rolü, öğrencilerin ilgi alanları ve gereksinimlerini göz önüne alarak ilerlemeyi kolaylaştırarak öğretim açısından rehberlik yapmaktır. Öğrencinin öğrenme sürecindeki başarısına önceden belirlenen gelişimsel odaklı hedeflere ulaşıp ulaşmadığına göre karar verilir. Çünkü öğrenciler, en çok duyarak, görerek ve değişkenleri denedikçe en iyi şekilde öğrenirler. Bu da Öğrenmenin deneysel olarak ortaya çıktığı yöntemdir.

Program merkezli eğitimde süreç öğretme üzerine odaklanır. Öğretmen neyin, ne zaman \ nasıl öğretileceğine kendisi karar verir. Bir çok öğretmen bu sürecin ortasında bir yerdedir. Ne tam öğrenen merkezli ne de tam program merkezli yaklaşımı benimserler. Öğretmenler temel değer yapılarına uygun olan yaklaşımları tercih ederler (http//www.teachervision.com/)).

Eğitim programları düzenlenirken yapılacak ilk iş, programın felsefesini oluşturmaktır. Eğitim felsefeleri incelendiğinde pragmatizm, yeniden yapılandırmacılık ve ilerlemecilik felsefesini benimsenen yeni değerlere ve çağın gereklerine uygun olduğu görülmektedir.

Yapılandırmacılığın Temel Aldığı İlkeler

• Öğrenenleri konuya ilgi uyandıran problemlere yöneltme.

•  Öğrenmeyi temel kavramlar etrafında yapılandırma

•  Öğrenenlerin bakış açılarını ortaya çıkarma ve bu görüşlere değer verme

•  Eğitim programını öğrenen görüşlerine göre değiştirme

•  Öğrenme bağlamında öğrenmeleri değerlendirme

Yapılandırmacılığın Amaçlan

• Öğrenenler öğrenmelerine etkin olarak katıldıklarında bilgi kalıcı olur.

• Öğrenenler araştırıp keşfederek, yaratarak, yorumlayarak ve çevre ile etkileşim kurarak bireysel bilgilerini yapılandırırlar.

• Öğrenme etkin olarak eleştirel düşünme ve problem çözmeye dayanır.

• Etkin öğrenme ile öğrenenler içerik ve süreci aynı anda öğrenirler.

Yapılandırmacılıkta Hedef Belirleme

• Yapılandırmacı eğitim ortamında hedef öğrenenin bilgiyi temelden kurmasıdır.

• Yapılandırmacılıkta programın öğelerinden biri olan hedefler eğitim felsefelerine dayalı olarak belirlenir.

• Hedef belirlemede öğrenenlerin bakış açılan ve geçmiş yaşantıları rol oynar.

• Hedeflerin planlanmasında süreç yaklaşımı benimsenir.

• Hedeflerin öğrenenlerin günlük yaşamıyla ilgili yapacağı çalışmaya uygun olmasına dikkat edilir.

• Hedefler ölçüt olmamalıdır.

• Hedefler bireylerin geçmiş yaşantılarına ön öğrenmelerine uygun olarak düzenlenir ve etkin öğrenme sağlanır.

Öğrenenin ne öğreneceğinden çok nasıl öğreneceğinin cevabı öğrenci merkezli eğitim için nasıl bir eğitim sorusunun da cevabını içermektedir. Öğrencinin bireysel farklılıkları, farklı zihinsel özelliklere sahip oluşları farklı öğrenme türlerine ve öğrenme stratejilerine sahip oluşları öğretmenlerin öğrenciyi iyi tanımalarını ve öğrenme yaşantılarını bu doğrultuda düzenlemelerini gerektirecektir.

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİMDE PROGRAM GELİŞTİRME SÜRECİ

Program geliştirme çalışmaları bir derse ait olabileceği gibi sınıf düzeyinde yıllık, ünite \ günlük plan olarak da hazırlanabilir.

Program geliştirme çalışmalarının ilk aşaması, programın üzerine kurulacağı eğitim felsefesinin belirlenmesidir. Programın temelini oluşturan diğer bir aşama da ihtiyaç analizi çalışmasıdır. Programın uygulanacağı toplumun, bireyin özellikleri, ihtiyaç ve beklentileri, bilgi ve teknolojideki gelişmeler bir bütün olarak değerlendirilir, ihtiyaçlar belirlenir. İhtiyaç belirlemede ulaşılan kitle toplumun her kesimini temsil eden bireylerden oluşmalıdır. Öncelikle öğrencinin görüşleri ön planda olmak üzere, öğretmen, yönetici, müfettiş ve diğer eğitim elemanları, veliler üniversiteler, sivil toplum örgütleri ve kurumlarının görüş ve düşünceleri alınmalıdır.

Öğrenci merkezli bir program için temel belirleyici, öğrencinin kendisidir. Programın uygulanacağı öğrenci grubunun yaş, ihtiyaç, gelişim düzeyi, zihinsel özellikleri, önemli belirleyicilerdir. Hedefler belirlenmeden önce ihtiyaç analizi yapılmalı ve hedef belirlemeye öğrencinin katılımı da sağlanmalıdır. Programın tüm öğeleri belirlenirken sağlıklı bir analiz yapılırsa Öğrenci merkezli eğitimi hedeflerine ulaşılabilir.

Sayfa Başı

ÖĞRENCİ MERKEZLİ EĞİTİMDE EĞİTİM PROGRAMI ÖĞELERİ

1. HEDEF BELİRLEME VE İHTİYAÇ ANALİZİ

Hedefler, eğitim süreci sonunda hangi nitelikte bireylere gereksinim duyulmaktadır. Hedefler program tasarlanırken oluşturulan ilk aşamadır. Günümüzde hedeflerin içerikten sonra belirlendiği gibi içerik ve hedefin beraber oluşturulduğu eğitim programları da mevcuttur.

Hedefler düzenlenirken okulun ve eğitimin görevleri toplumun eğitimden beklentileri ve çağın özellikleri dikkate alınmalıdır (Educational Horizons 1994). Hedefler iki boyutta incelenebilir.

1. Hedeflerin içeriğinde neler olmalıdır

2. Nasıl düzenlenmelidir?

1. Hedeflerin içeriğinde neler olmalıdır?

İyi bir okulu diğer okullardan ayıran iki özellik bulunmaktadır. Birincisi okulun kazandırdığı yeterlilik  ikincisi ise programın niteliğidir.
 
Birinci özelliğin hakim olduğu okullarda eğitime kazanılacak bir yarış olarak bakılmamalıdır. Öğrenciler eğitim yarışı sonunda elde ettikleri diplomalarla değil, kazandıkları beceri, deneyim yani yeterlilikleri ile değerlendirilmektedir.

İkinci özelliğe göre ise eğitim programı bulunduğu çağın gerçek dünyası ile sıkı bir şekilde bağlantılı olmalıdır. Dünyadaki en iyi teknoloji bile, yetersiz bir programı başarılı kılamaz. Eğitimin hedefleri öğrencileri etkin bir vatandaş olarak yetiştirmek olmalıdır". Borker, Öğrenme sürecinde en çok karşılaşılan hedefleri içerik olarak üç ana bölüme ayırmış ve kısaca ÇGE olarak adlandırmıştır (Borker, J. A. 1994.12).

Ç- Çevresel Eğitim G- Geleceğin Eğitim  E- Evrensel Eğitim

Çevresel Eğitim

Çevresel eğitim almış bir insan;

• Dünyanın işleyişi hakkında bilgiye sahiptir

• Ekosistem içinde kendi rolünün farkındadır.

• Varlığının olumlu ve olumsuz yönlerinin farkındadır

• Çevreyi geliştirmek için bilgi ve becerisini kullanır.

Gelecek Eğitimi

Geleceğe yönelik eğitim almış bir insan;

• Geçmiş, bugün ve gelecek arasındaki ilişkiyi anlar.

• Gelecekteki düşünme yöntemlerini öğrenmiş ve geniş ölçüde uygulayabilir olmalıdır.

• Toplumsal gelişme ve değişme üzerinde düşünme sorumluluğunu alabilir.

• Değişimi etkilemek ve uygulamak için kendini güçlü hisseder.

Evrensel Eğitim

Evrensel olarak eğitim almış bir insan;

• Dünya kültürleri hakkında geniş bilgiye sahiptir

• Kendi kültürünün yanı sıra diğer kültürler hakkında da geniş bilgiye s

• Evrensel denge ve barışı oluşturmada sorumluluk alır.

• Dünyadaki diğer insanlarla ilişki içerisine girmeyi hedefler. Öğrencilerin çağın katılımcıları olmaları hedefleniyorsa şu anda olduğundan daha fazla evrensel bilgiye gereksinimlerinin olduğu kabul edilmelidir.
  Bileşenleri aşağıdaki gibi olabilir;
  • Yabancı dil
  • Jeopolitik
  • Dünya tarihi
  • Sosyoloji
  • Antropoloji
  • Dünya edebiyatı
  • Dünya sanatı
  • Dünya müziği
  • Dünya dinleri
  • Dünya seyahati.
  Bu hedeflere ulaşmak için yine aynı derecede önemli olan içerik düzenlen deflere ulaşmada bir araç olmakla birlikte hayatı kolaylaştırmak için düzenlenen bilişsel örgütleyicilerdir.

Hedefler Nasıl Belirlenmelidir?

Eğitim kurumu, öğrenci merkezli eğitime uygun eğitim felsefesini tüm personeli ile benimsemelidir. Programların hedefleri oluşturulması aşamasında öğrencinin katılımı sağlanmalıdır."Önceden belirlenen hedefler kavramı reddedilmektedir. Katılım sağlanmadan oluşturulan hedefler, ihtiyaç, ilgi ve beklentileri karşılayamayabilir. Hedefler öğretmen ve öğrenci arasındaki işbirliği ile oluşturulur.

Öğrencinin veya bir grup öğrencinin amaçları eğitim sürecinin yönlendirilmesinde kullanılabilir. Hedefler öğretmen ve öğrenci arasındaki işbirliği ile gerçekleşebilir. Ayrıca bütün öğrenciler için programa ait önceden belirlenmiş çıktılar bulunmamaktadır(Macdonald, 1973).  Milli Eğitimin Amaçları okullarda genel hedef belirlemede temel oluşturur. Hedeflerin öğrenme ilkelerine uygun olup olmadığını belirlemede bazı ölçütler vardır;

1. Öğrencinin hazır bulunuşluk düzeyine uygunluk

2. Öğrencinin ihtiyaç ve ilgisini yansıtma düzeyi

3. Kalıcı öğrenme çıktılarını yansıtma düzeyi

4. Yeni durumlara uygulanma özelliği

5. Gelecekteki öğrenmeye katkıda bulunacak çalışma yöntemleri ve düşünme şekillerini içerme düzeyi (Horizons,1999).

Hedeflere Niçin Gereksinim Duyulur?

Eğitim sürecinde planlamanın yapılması ve içeriğin belirlenmesi için hedefler belirlenmelidir. Hedef belirlemenin yararları şunlardır;

• Öğrencileri yöneltmek ve güdülemek için kullanılır. Öğretim hedeflerini öğrencilerle paylaşma öğrenme etkinlikleri ve arzulanan çıktılar arasındaki ilişkiyi netleştirerek, öğrenme için bir rehber sağlayabilir. Öğrenme sonunda hangi tür performansın beklendiğini bilmek güdüleyicidir. Ayrıca kontrol listeleri diğer performans değerlendirme ve problem çözme becerileri değerlendirilirken etkinlikler başlamadan önce öğrencilerle paylaşılmalıdır.
   

• Öğrenciye öğrenmede rehberlik etmek için kullanılır.
   

• Hedefler performans olarak kullanıldığında öğrenmedeki ilerleme veya gerilemenin bir işaretini verir.
   

• Net olarak belirtilen hedefler öğrencilere dönüt sağlamada yararlıdır.
   

• Hedefler öğrencilerle eğitim sürecinin başında paylaşılırsa öğrencilere planlı çalışmaları için belirgin olan başarı hedefleri sağlar. Böylece öğrenciler süreci daha iyi anlar. Öğrenmenin sadece bilgi çıktılarını içermediğini fark ederlerse ezberlemenin yeterli olmayacağını problem çözme ve çeşitli performans becerilerinin de gerektiğini anlarlar. Ayrıca öğrencinin kendi öğrenmesini değerlendirmesi için de temel sağlar.
   

• Değerlendirmede kullanılması, bir bilgi çıktısını değerlendirmek için kağıt kalem yeterli olabilir. Fakat bu bir performans çıktısı ise, performansı ölçme becerisi gerekir. Burada hedefler performansa karar vermede kullanılacak ölçütlerin netleştirilmesinde yardımcı olur.

Hedeflerin Planlamada Kullanımı

Eğitim hedefleri taksonomisinin geliştiricileri tüm olası eğitimsel çıktılarını hiyerarşik bir düzen içinde belirlemişlerdir.

Bunlar;

1. Bilişsel hedefler

2. Duyuşsal hedefler

3. Psikomotor (devinişsel) hedeflerdir.

Bu üç alandaki kategoriler hiyerarşik bir düzende sıralanmıştır, (en basit çıktıdan ( en karmaşığa doğru).

Bilişsel alan,
zihinsel öğrenmelerin çoğunlukta olduğu alandır.
Bu alanın alt basamakları;

• Bilgi,

• Kavrama,

• Uygulama,

• Analiz,

• Sentez ve

• Değerlendirme'dir (Bloom 1956).

Duyuşsal alan,
sevgi, korku, ilgi, tutum gibi duygusal yönlerin baskın olduğu alandır.
Bu alana ait basamaklar,

• alma,

• tepkide bulunma,

• değer verme,

• örgütleme ve

• kişilik haline getirmedir (Kartwohl, 1964).

Devinişsel alan
ise zihin ve kas koordinasyonunu gerektiren becerilerin baskın olduğu alandır. (Grobman, 1970).
Hedefleri üç alanda incelemek ayrıntılı ve net olarak yapılandırılmış bir sınıflandırma sistemi sağlar. Bu da öğretim hedeflerinin hazırlanmasında çok daha iyi bir çatı oluşturur. Fakat hedefler yazılırken taksonomi kategorisine ait terminolojiyi kullanmak zorunlu değildir. Hedefler bir çok şekilde ortaya konulabilir. Onların nasıl ortaya konulduğu; konu, beceri ve öğrenci özelliğine göre öğrenme sürecinin özelliğine göre belirlenebilir. Öğretim hedefleri metot ve değerlendirme prosedürlerinin uyum içerisinde olmasını garantilemek için planlama şeması yararlı olacaktır. Bu şema öğretme prosedürleri ve arzulanan öğrenme çıktıları arasındaki ilişkiyi netleştirmektedir.

2. İÇERİK

İçerik hedeflere ulaşmak için kullanılan konu alanıdır. İçerik bazı durumlarda hedefin kendisi bazı durumlarda ise hedefe ulaşmak için kullanılan bir araçtır. İçerik öğrenci seviyesi ve ilgisine göre düzenlenmelidir.


Günümüz bilgi anlayışı ile geleneksel bilgi anlayışı arasında değişimden kaynaklanan farklılıklar vardır. Bilginin kullanımı ve toplumlar üzerindeki etkisi de değişime uğradığından, eski dönemlerin sanayi toplumu, yerini bilgi toplumuna bırakmış, bu süreçte bilgi öğrenmede bir araç konumuna gelmiştir.
Pozitivizm sonrası oluşan bilimsel bilgi, geleneksel bilginin değerine ilişkin aşağıdaki soruları gündeme getirmiştir:

• Bilgi, kesin ve değişmeyen bir değer midir?
   

• Dersler ansiklopedik bilgilerle mi yüklenmelidir, yoksa konuları ve olayları derinliğine anlamayı, eleştirel düşünmeyi mi esas almalıdır?
   

• Okullar öğrencilere gelecek için gerekli bilgiyi mi yüklemeli yoksa okulda verilen bilgilerin yaşam boyu yetmeyeceğini kabul ederek öğrenmeyi mi öğretmelidir?
   

• Bilgi formal disiplin alanlarının öğretmen tarafından öğrenciye yüklenmesi ile mi yoksa formal disiplinlerin ışığı altında etkileşim ile mi elde edilir?
   

• Eğitim sadece sayısal ve sözel zekayı geliştirmeyi mi hedeflemelidir?

Bu sorulara verilecek cevaplar eğitim sürecinin niteliği ile ilgilidir. Buna göre bilgi geçicidir. Bilgi yeni bilgileri elde etmek için edinilir. Bilgilenme öğrenci ve normal bilim dallarının etkileşimi ile gerçekleşir.

Bilginin günümüz ve geçmişteki anlamları ise şöyledir;

3. EĞİTİM YAŞANTILARININ DÜZENLENMESİ

Eğitim yaşantıları; Eğitim Programın hedef ve içerikten sonra belirlenen öğesi ve öğrenme yaşantılarının düzenlendiği eğitim durumudur.

Eğitim yaşantıları önceden belirlenen hedefler doğrultusunda, düzenlenen içeriğin öğrenci ye kazandırılma sürecidir. Bu sürece, eğitim boyunca işe koşulan her öğe hedefler, içerik, öğrencinin nitelikleri, öğretmenin nitelikleri,öğrenme süreci öğeleri, kullanılan stratejiler, yöntem ve teknikler, eğitim ortamının niteliği, kullanılan araç ve gereçler vb. dahildir. Eğitim durumunda programın ilk aşamasında belirlenen hedeflerin uygun içerikle öğrenciye nasıl kazandırılacağımı yanıtları aranır.

Eğitim sürecinin yönlendiricisi olan öğretmenin niteliği, öğrenme yaşantıların düzenlemede ve hedeflere ulaşma başarısında etkilidir.

Öğretmen Nitelikleri

Öğretmenlik, devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevinin üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan bilgisi ve öğretmenlik meslek bilgisi ile sağlanır.

Türkiye'de Milli Eğitim Geliştirme projesi çerçevesinde yüksek öğretim kurulu tarafından geliştirilen öğretmen yetiştirme çalışmaları sonuçlanmış ve bu proje doğrultusunda 21. yy da görev yapacak öğretmenlerin yeterlilikleri belirlenmiştir. Bu belirlemeler ışığı altında öğretmen nitelikleri;

• alan hakimiyeti,

• öğrenme öğretme sürecini yönetme,

• öğrenci kişilik hizmetleri (rehberlik) ve

• kişisel mesleki özellikler olarak dört grupta toplanmıştır.

Öğretmenin Rolü; Öğretmenin rolü, çağdaş tanımlara göre yeniden ele alınmıştır. Sınıfta disiplini sağlayarak doğrudan bilgi aktaran değil, öğrenme sürecinde öğrenciye rehberlik eden ve onunla eğitim sürecini planlayan ve paylaşandır.
Havighurst ve Neu Garten (1967), öğretmen rollerini öğrencilerle ilişkilendirerek bunları öğrenci merkezli eğitim için şöyle sıralanmışlardır;

1. öğrenmeyi sağlama

2. disiplin sağlama

3. anne baba yerine geçme,

4. değerlendirme,

5. güven verme

6. mesleksel ustalık

7. topluluk lideri.

1. Öğrenmeyi sağlama; öğretmenin rollerinin en önemlilerindendir. Bilgiyi öğrencilere aktaran öğrenme etkinliklerini yönlendiren rehberlik eden bir role sahip olan öğretmenin bu rolde kendine güveni tam olmalıdır.
    

2. Disiplin sağlama; sınıfta öğrenme etkinliklerinde düzeni konuma ihtiyacını duyan öğretmenlerin disiplin yönü çok önemlidir. Mesleğe yeni başlayan öğretmenler için problemler doğabilir, öğretmenin deneyimli olması iyi bir mesleksel bilgiye sahip olması bu problemlerin çözümünde önemli rol oynayabilir. Çok deneyimli öğretmenlerin dahi disiplin problemleriyle karşılaştıkları görülmektedir.

   • Anında müdahale etme; Eğer kurallar bir kez bozulursa öğretmen anında müdahale etmelidir. Öğretmen bunu sınıfta o an ya da hemen dersten sonra yapabilir.
      

   • Dersi durdurma; Disiplinsizlik, rahatsız edici davranışlara dönüştüğünde öğretmen hemen dersi durdurmalıdır, bu bütün öğrencilere yolunda gitmeyen bir şeyler olduğu mesajını verir. Öğrencilere açıklama yapın . Bir çok öğretmen öğrenci yatışana kadar derse başlamayı ret eder.
      

   • Oturma düzenini yeniden ayarlanması; Rahatsız davranışları olan öğrencilerin yerini hemen değiştirin ön sıralara oturan öğrenciler daha iyi davranışlar göstereceklerdir.
      

   • Etkinliği değiştirme; sınıfın çoğunluğu kontrolden çıkmaya başlıyorsa etkinliği değiştirmek düzeni sağlamaya yarayabilir. Hemen geçilecek bir yazma çalışması öğrencilerin yatışmasına ve sessizleşmesine yol açabilir. Aynı etki bir okuma çalışması ile de sağlanabilir.
      

   • Dersten sonra; Eğer tek bir öğrenci sürekli sorun yaratıyorsa ders bittikten sonra öğretmen o öğrenciyle konuşmalıdır. Davranışın neden antisosyal olduğunu açıklamak zorunda değilsiniz, fakat öğrenciye neden bu davranışları gösterdiğini anlatması için fırsat verilmelidir.
      

   • Yönetime başvurma; Sorun aşılamaz bir duruma geldiğinde yada çok büyük ise idareye başvurmakta yarar vardır. İdare çocuğun ailesinden yardım alacaktır. Anne babanın öğrencinin eğitim sürecine katılmasında bunun önemi vardır. İdare tatbiki istenilmez ama çocuğu uzaklaştırma yada okuldan çıkarma yetisine sınıf değişikliği yapma, otoritesine sahiptir. Öğretmen bütün ciddi sorunları tek başına uğraşmak zorunda değildir. (The Practice of English Language Teaching)
      

3. Anne baba yerine geçme; Anne babanın yerine geçme örnekleri çok fazladır. Öğretmenler çocuğa sevgi gösterme, övmek azarlamak gibi sosyal ve duygusal davranış tipleri gösterebilirler Bayan öğretmenlerin özellikle bu rolde etkili oldukları görülmektedir.
    

4. Öğrencinin performansını değerlendirme, notlar verir bir üst düzeye çıkması için çocuğu teşvik eder.
    

5. Güven verme; Öğretmenlerden öğrencilere arkadaşça davranmaları beklenir. Öğrenciler kişisel problemleri için sık sık öğretmenlere baş vururlar, onların öğütlerini dinlerler.
    

6. Mesleksel ustalık; Öğretmenler pek çok toplumda öğrenme ve çocuk gelişimi konusunda bilgili kişiler olarak görülürler.
    

7. Topluluk lideri; toplumsal ve ekonomik gelişme için öğretmenin liderliği önem taşımaktadır (Oğuzkan, s. 113)

Güdüleme

Öğrencinin derse ilgisini çekmek öğrenme isteği uyandırmak, ve etkin hale getirmek için güdülenmesi gerekir. Güdülemeye ders öncesi, ders sırasında ve sonrasında, bir sonraki ders için yer verilebilir.

Güdüleme derse ilgiyi artırdığı gibi öğrenci başarısını olumlu yönde etkiler. Öğrenmenin anlamlı olması için sunulan uyarıcıların da öğrenci için anlamlı ve önemli olması gerekir.

Örn; x  konusunda verilen bilgiler, kullanılan yöntemler, ve materyaller vd. uyarıcılar;

• Öğrencinin ne kadar ilgi alanına giriyor.

• Hangi ilgi ve ihtiyaçlarını karşılıyor?

• Bu öğrenmesini nasıl kolaylaştıracak

• Tüm sınıf için etkili yollar denendi mi?

• Bunu bilmemesi veya bilmesinin sonuçlan ne olabilir?

Bu soruların yanıtları öğrencinin güdülenmesi için çizilecek yolu belirlemeye yardımcı olur. Ayrıca eğitim yaşantılarının her boyutunda kullanılabilir.

Güdüleme ve Öğrenci Farklılıkları

Öğrenci analizi belirlenecek stratejilerde yol göstereceği gibi diğer planlamalarda da gerekli olacaktır. Çünkü ilköğretim ve ortaöğretim hatta bunların sınıfları arasında ve aynı sınıfın öğrencileri arasında giderek artan ve azalan bireysel farklılıklar mevcuttur. İlköğretimde kullanılan güdüleme yöntemleri ortaöğretimde etkisiz olabilir. Aynı sınıftaki öğrenciler arasındaki farklılıklar için

• * Ortak yaş özellikleri
  * Duygusal gelişim ve beklentiler
  * Fiziksel özellikler ve gelişim
  * Derslerle bu özelliklerin bağlantısı
  * Bir üst sınıf bilgileri için temel olacak bilgiler
  * Zihinsel özellikler ve gelişim vb. ortak yönler ve ayrılan yönler dikkate alınır. Tüm bunları kapsamayan uyarıcılar kullanılmaz; Öğrenciyi küçük düşürecek, sınıf disiplinini bozacak, planlamayı aksatacak ve öğretmenin niteliğine uygun olmayan yollar denenmemelidir.

Sınıfta Güdülenmeyi En Üst Düzeye Çıkarma

• Çok zor, çok kolay veya hiç yanlışsız yapılan ödevler güdüleyici değildir.
   

• Ödevler öğrencilerin seviyesine göre verilmelidir. Yaş değil öğrenci seviyesi önemlidir, 8 yaşındaki bir öğrenciye 10 yaşındaki bir öğrenciye verilecek ödev verilebilir.
   

• Öğrenme merkezleri oluşturularak öğrenciler grup veya çiftler halinde çalışabilirler.
   

• Öğrenci çalışmalarında gönüllü olan veli, okul personeli ve büyük öğrencilerden yardın alınabilir.
   

• Derste kullanılan öğretim yöntem ve teknikleri sürekli değiştirilerek farklı yetenek ve ilgilere de hitap edilebilir. Değişik çözüm stratejileri öğrenci katılımım sağlar.
   

• Mini diyaloglar dinleyerek öğrenmeyi sağlar.
   

• Aynı ödevde verilen kolay ve zor sorular farklı düzeydeki öğrencileri güdüler.
   

• Okuma ve yazmada ileri olan örencilere verilen kendi hikayelerini yazma, gazete çıkarma, şiir kitabı yazma (ortak veya bireysel) makale yazma vb. çalışmalar, eleştirel ve dil becerilerini geliştirir.
   

• Beceri düzeyi ile görev birleştirilmelidir, böylece seçici öğrenme gerçekleşir.
   

• Taklit, işbirliği, düşsel oyun ve göreve eğimli olduklarından bu teknikler kullanılmalıda
   

• Öğrenciler istedikleri gibi çalışmaları konusunda cesaretlendirilmelidir. (öğrenme stratejilerinden kendine uygun olanı kullanma)
   

• Okuma parçaları sonundaki, sorular öğrenci tarafından oluşturularak şans yoluyla bu soruları arkadaşlarıyla değiştirerek cevaplanabilir.
   

• İlginç sorular sorularak ilgi sağlanmalı, şüphe ve merak uyandırmalı
   

• Yüksek düzeyde düşünmelerini sağlayacak problem çözmeyi gerektiren görevler ve açık uçlu sorular verilmeli
   

• Öğrenme gruplan ile yapılan etkinlikler görevin kendisinden daha ilgi çekicidir. Derse müzikle başlamak ilgi çekici ve güdülenmeyi artırıcıdır. Öğrenciler değerlendirmenin nasıl olacağı konusunda bilgi sahibi olmalıdır. Ödev değerlendirme performans değerlendirmeye dayalı olmalı ve öğrencinin daha iyisini yapması için fırsat tanınmalıdır. Verilen ödevin yararlılığı ve yaşamdaki önemi anlatılmalıdır.
   

• Ödevin içeriği öğrencinin ilgisini çekecek şekilde düzenlenmeli ya da seçme fırsatı verilmeli; Öğrenci ekonomiye yatkınsa Türkiye'nin ekonomisini, turizme yatkınsa turizm ve coğrafi yapısına yönlendirilmeli, sanayi ilgi alanına giriyorsa giyim sanayi dokuma vb. gibi alanlarda çalışması istenilebilir.
   

• Soyut kavramlar ve yeni materyaller,benzer kayram ve olaylara ilişkin benzetme yapılarak ve örnekler verilerek somut hale getirilebilir.
   

• Öğrencilerin konu ile ilgili soru sormaları,fikir yürütmeleri,yorum yapmaları, ve düşüncelerini söylemeleri için fırsat verilmeli böylece ek bilgi verilerek farklı konulara geçiş yapılabilir. Buna fırsat eğitimi de denilir. Öğretmen bu noktada konunun dağılıp zaman kaybının olduğunu düşünebilir ama yaşamsal konulara değinmek için hangi fırsat daha etkilidir?
   

• Canlandırma okumaktan daha etkilidir. Ancak bazen canlandırma sırasındaki kıyafet ve eşyalar öğrencinin dikkatini daha çok çekmektedir.
   

• Öğrencinin ilgisini çekmeyen konular ise anlamlı gelmeyecektir. Örneğin ekonomi konusunda öğretmen sınıfa şöyle bir soru yöneltebilir; 25 milyar paranız var Türkiye koşullarında bu para ile ticaret yapın ve paranızı değerlendirin.Ticaret ile ekonomi arasındaki ilişkiyi raporlaştınn.
   

• Öğretmen öğrencinin öğrendiklerini kendi lehine kullanacağım ve hayatını kolaylaştıracağı hissini kazandırmalıdır.
   

• Oyun ve dramanın yetersiz olduğu durumlarda tartışma ile öğrenme sağlanabilir. Öğrenci karşıt fikirlerini rahatça söylediği ve duyduğu zaman derse ilgisi sağlanacak ve öğrenmenin değeri artırılacaktır.
   

• Sınıfta engelli öğrenci varsa engelinden dolayı yardım etmek öğrencinin güdülenmesini azaltır.
   

• İlgi ve güdülenme azaldığında ödüle yer verilebilir. İlk adım olarak ödül açıklanır ama dikkatler görevin gerçek değerine çekilmelidir. Bu sağlanırsa ödüle bile gerek kalmayabilir.
   

• Rekabet ve ceza mümkün olduğunca kadar kullanılmamalıdır.
   

• Yeterlilikleri hakkında öğrencilere olumlu dönütler vermek güdülenmeyi altıncıdır.
   

• Belirli derecede başarısızlık ve zorluk çoğu zaman güdüyü artırıcıdır. Öğrencinin yapabileceğini sandığı ama başarısızlığa düştüğü ödevler çalışmaya teşvik edici olup öğrencinin eksikliklerini görmesini sağladığından yönlendiricidir.
   

• Öğrencinin kendi kendini düzenler hale gelmesi için özerklik gereklidir. Otonomi gerçek güdülenme için önemlidir. Her zaman ne yapacağı, nasıl yapacağı, ne zaman yapacağı söylenen çocuklar kendi davranışlarını düzenleme için kişisel sorumluluk ve stratejiler geliştiremezler. Problem çözme, karar verme, planlama yapma, iç kaynakları kullanmak için ataklar yapmak da bunlara dahildir. Ödevini yapmama oranı ödevlerin sürekli kontrol edildiği sınıflarda daha fazladır, öğrencilerin kendi kontrollerini kazanmaları için öğrenciler ödevlerini bitirdiklerinde onlara esneklik ve sorumluluk verme, yazılı çalışmalarını kendilerinin planlanması ve öğrenci ilerlemesini değerlendirme için bireysel konferansları kullanma için uzun süreli ödevlerde öğrencilerle ilişki kurulabilir.
   

• Öğrencinin hangi materyali kullanacağı konusunda serbest bırakılması aktiviteyi nasıl tamamlayacağı konusunda kendi karar vermesi, ve küçük gruplarla çalışması öz güvenini geliştirir, başarıyı artırır. Grup halinde çalışan, öğretmenden direktif almayan öğrenci daha başarılıdır. Öğretmenin buradaki rolü gerektiğinde yönlendirici olmaktır. Öğrenciye şunlar söylenmemelidir; "gözünü kitaptan ayırma yoksa sana daha zor ödev vereceğim", "Sessiz çalışmazsan daha fazla ödev yapman gerekecek.
   

• "Bu sınav kimin daha başarılı olduğunu görmek için yapılıyor" veya "Tebrikler sınıfta en yüksek notu sen aldın " denmemelidir.
   

• Öğrenci ödev seçme konusunda özgür olmalı planlama aşamasında öğretmenin çalışmasına katılmalıdır. Öğrencilerin ödev seçmeleri konusunda dikkat edilmeli çünkü öğrenciler kendi düzeylerini ortaya çıkaracak ödevlerden daha çok yüksek düzeyde not alabilecekleri ödev seçebilirler.
   

• Öğrencilerin kendi çalışmalarını değerlendirmelerine izin verilmeli böylece kişisel hedef oluşturmada otonomi duygusunu artırmada ve öğrencilere kendi kendini yönetme becerisini öğretmede kullanılabilir.
   

• Sınıftaki kuralları öğrencilerin belirlemesi kuralın uygulanmasındaki oram artırır.

Eğitimde İletişim ve Etkileşim

Etkileşim birbirini karşılıklı etkileme sürecidir. Bu süreç eğitimde bireyin çevresiyle ve diğer bireylerle sürekli etkileşim içinde olduğunu ortaya koyar.

İletişim duyguların, tutumların, düşüncelerin, tavırların haber ve mesajların bir kişi, bir grup yada bir kurum tarafından bir kişi, bir grup yada bir kuruma karşılıklı iletilmesidir.

Sınıf iletişimini geliştirmek için dikkat edilecek noktalar;

1. Öğretmen dil becerilerini geliştirmeli

2. Ders iyi bir şekilde planlanmalı

3. Öğrencilerin ihtiyaçları yetenek ve ilgileri değerlendirilmeli

4. Öğrencilerin ilgisini dağıtan durumlar ortadan kaldırılmalı

5. Birden fazla duyu organına hitap eden araçlar kullanılmalı

6. Zor ve karışık olan araçlar kullanılmamalı

7. İletişimin çift taraflı olması sağlanmalı

8. Sınıf ortamının iyi bir ruh hali sağlamasına dikkat edilmelidir.

Öğrenci merkezli eğitimde öğrencinin etkin olması için etkileşim ve iletişim gerekir. Sürekli dinleyen konumunda olan, duygu ve düşüncelerini söylemekten çekinen, demokratik olmayan bir ortamda eğitim alan öğrencinin yaratıcı ve eleştirel düşünmesi beklenemez.

Sınıf Yönetimi

Sınıf yönetimi başlangıçta öğretmen otoritesinin sınıfta hakim kılınması anlamında kullanılmaktaydı ve disipline dayanan bir görüş egemendi. Günümüzde ise sınıf yönetimi daha çok öğrenmeyi sağlayıcı bir sınıf ortamının oluşturulmasıyla açıklanmaktadır. Diğer bir anlatımla, sınıfta öğrenme için olumlu bir havanın sağlanması, öğretmenin alan bilgisine çok iyi hakim olması ve mesleki deneyimiyle sağlanabileceği vurgulanmaktadır. Toplumsal çevreyle uyumlu okul ile aile arasındaki işbirliği sınıfın fiziki koşulu ve sınıfta yaratılan atmosfer de sınıf yönetimini etkileyen faktörler arasında yer almaktadır. Öğretim etkinliklerinin düzenli bir şekilde planlanması, sınıf içinde çıkabilecek olaylar ve istenilmeyen öğrenci davranışları için önceden önlem alınmasını sağlayabilir.

Sayfa Başı

EĞİTİM YAŞANTILARI VE ÖĞRENME SÜRECİ

Eğitim hedeflerine ulaşmak için öğrenme yaşantılarının planlı bir şekilde işe koşulması gerekmektedir. Öğrenme yaşantılarından istenilen verimin alınması için öğretmenin çok iyi hazırlık yapması gerekmektedir. Bunun için önce öğrencinin tanınması gerekir.

Öğrenci Analizi

Eğitim yaşantıları planlanmadan önce, eğitimin yapılacağı öğrenci grubu hakkında bilgi edinmek gerekir. Öğrenci merkezli eğitimde öğrenci, tüm planlama ve eylemlerin merkezinde olacağından özellikleri ve okula hangi düzeyde geldiği bilinmelidir.

Öğrenci okula önce kalıtımla edindikleri, sonra aile ve çevreden aldığı özellik, bilgi ve deneyimlerle gelir. Bu açıdan her birey farklıdır ve kendine özgü gelişim özellikleri göstermektedir. Bu durumda öğretmenin tek bir programla ve sınırlı yöntemlerle dersi işlemesi yalnızca bazı öğrencilerin dikkatini çekeceğinden sınıf başarısını ve öğrenci performansını düşürür. Program merkezli eğitim benimsendiğinde uygulama genellikle böyledir. Öğrenci özelliklerinin analiz edilmesi ve alınan sonuçlara göre, öğrencinin de katılımıyla planlama yapılmalıdır. Öğrencinin sahip olduğu bilişsel, duyuşsal, devinişsel ve sosyokültürel özellikleri hakkında bilgi edinmek eğitim yaşantılarının düzenlenmesinde yardımcı olacaktır.
Öğrencinin bilişsel özelliklerinin tanınması için

• Öğrenme türleri ölçekleri
   

• Çoklu zeka ölçeği
   

• Öğrenme stratejileri ölçeği
   

• Sınıf düzeyi ile ilgili ön bilgilerini tanımaya yönelik ölçme.

Öğrencinin duyuşsal özelliklerinin tanınması için

• Psiko-sosyo gelişimi Tutum ölçekleri İlgi alanları, hobileri,Tutum ve davranış arasındaki ilişki İhtiyaçları bu konularda rehberlik bürosundan yararlanılabilir.

Öğrencinin Psikomotor özelliklerinin tanınması için

• Gelişim düzeyi özellikleri
   

• Gelişimsel yönelimleri
   

• Gelişimin düzeyi
   

• Gelişimsel ilgileri

Ailenin sosyal yapısı ile ilgili bilgiler, öğrencinin etkileşim içinde bulunduğu çevrenin özellikleri, ekonomik özellikleri ile ilgili bilgiler rehber öğretmen ile işbirliği yapılarak edinilebilir. Öğrencinin tanınması süreç içinde devam edeceğinden giderek farklılık gösteren özellikler takip edilmeli ve kaydedilmelidir. Bu veriler eğitim yaşantılarının planlanmasında, ölçme ve değerlendirme araçlarının geliştirilmesinde kullanılabilir.

Eğitim yaşantılarının kazandırıldığı yer çoğunlukla sınıflar ve laboratuarlardır. Öğrenci merkezli eğitimde bu okul dışında ve okul zamanı ile sınırlanmayan bir anlayışla sürdürülür sınıf ancak ortak etkinlikler ve plan dahilinde bir araya gelinen yerdir. Öğretmen burada kolaylaştırıcı, rehber ve paylaşımcı durumundadır. Öğretmenin görevleri arasında sınıf ortamını eğitim için uygun hale getirmektir. Sınıf ortamının niteliği etkileşimi, iletişimi, güdülenmeyi etkinlikleri, dolayısı ile hedeflere ulaşma düzeyini etkileyecektir. Eğitim yaşantıları planlanmadan önce Öğretmenin felsefesini gözden geçirmesi gerekir. Ne tür bir eğitim anlayışına sahip olduğunu sorgulamalıdır.

• Öğrenci merkezli eğitim mi?
   

• Konu veya program merkezli eğitim mi? Öğrenci merkezli eğitimi benimseyen öğretmen tüm hazırlık ve planlamasını öğrenciye göre yapacak ve bu çalışmaya öğrencilerin katılımını da sağlayacaktır.

Hazırlık ve planlama

Öğretmen öğrenci hakkında edindiği verilerle sınıf hakkında genel bilgi sahibi olur.

Hazırlık ve planlama tüm dönem için genel, bir ders için daha kapsamlı düzenlenebilir. Öğrencinin bu aşamalara katılması onun öğrenme güdüsünü artırır. Öğrenciden gelen öneriler açık bir şekilde (her öğrencinin görebileceği)çalışma kağıtlarına /panolarına yazılabilir. Her öğe için, katılmak isteyen öğrencilerin görüşlerine yer verilebilir. Gelen her görüşün karşısına isim yazabilir. Ayrıca öğrenciler isterlerse önerilerini daha ayrıntılı verebilirler. En çok tercih ettikleri yöntemler, nasıl öğrendikleri, hangi öğrenme stratejilerini kullanmak istedikleri bu açıdan önemlidir. Bundan önce öğrencilerin öğrenme türleri ve öğrenme stratejileri hakkında bilgi sahibi olmaları ön koşuldur.

 "Öğrenme türleri ölçekleri, Öğrenme stratejileri ölçekleri, vb. uygulandıktan sonra sonuçlar öğrencilerle mutlaka paylaşılmalı ve aydınlanmaları sağlanmalıdır. Örneğin değerlendirme konusunda öğrencilerin öneri getirebilmesi için değerlendirme çeşitlerini bilmeleri gerekmektedir.

Performans değerlendirmenin nasıl yapılacağı, öğrenciden nelerin beklenildiği, bu değerlendirmede sürecin önemi, ve bu değerlendirme yönteminin öğrenci lehine sonuçları bildirilmelidir. Öğrencilerin hangi zeka türünün baskın olduğu konusunda ve kendileri için hangi öğrenme stratejilerin etkin olacağı paylaşılmalıdır.

Ders programının nasıl kullanılacağı konusunda ve öğrencinin sosyal, fiziksel, zihinsel özelliklerini hazır bulunuşluk düzeyleri hakkında bilgi sahibi olmalıdır. Ders programı eğitim durumunu düzenlemede rehberlik yapmaktadır, ancak öğretmen bunu öğrenci özelliklerine ve faktörlere göre yeniden düzenleyebilmelidir. Programdaki yönergelere adım adım uyulduğu zaman öğrenci özelliklerinden kaynaklanan farklılıklar göz ardı edilmiş olacaktır. İçerik düzenlemede yöresel farklılıklar değerlendirilmeli veya günlük olay ve olgulardan yararlanarak fırsat eğitimi verilmelidir. Eğitim programlarında bu konulardaki açıklamalar bulunmaktadır. Öğretmenin temel çıkış noktası öğrenci katılımlı eğitim olacağından gerekli önlemleri alabilmelidir. Örneğin fırsat eğitimi yaşantının içinden gelen konularla bütündür.

Öğretmen diğer konulan da yaşantı ile bağdaştırarak öğrencinin yaşamasını sağlayarak, ve bilgileri yine onun kullanacağı şekilde öğrencinin lehine hissini uyandırarak vermelidir. Mevcut programlarda her konu için ders işleniş örnekleri verilmemiştir. Verilen ders örneği de Öğretmenin sınıf özelliklerine uymayabilir, öğretmen yaratıcılığını kullanarak, eğitim durumu değişkenlerini işe koşmalıdır. Bunlar ipucu, pekiştireç, dönüt, güdülenme ve düzeltmedir. Genel olarak bir ders üç bölümden oluşmaktadır.

Bunlar;

1. Giriş Etkinlikleri
    

2. Gelişme Etkinlikleri
    

3. Sonuç Etkinlikleri

Giriş Etkinlikleri : Giriş bölümünde öğrenciler hedeflerden haberdar edilmelidir. Genel bildirmeli amaçlı giriş yapıldığı için Sunuş yolu stratejisi kullanılmaktadır. Ancak kullanılan yöntemler öğrenci katılımını sağlamalı, ilgisini çekmeli, merak uyandırmalı . Giriş etkinlikleri genelde bilgilendirme amaçlı olduğu için sunuş yoluyla öğretim yaklaşımı ve buna uygun öğretme stratejisi, yöntem ve teknikleri kullanılabilir. Öğretmen bunları kullanırken öğrenenlerde de yararlanabilir (Demire! 2000).

Gelişme ve sonuç etkinlikleri : Bu aşamada daha çok buluş yoluyla yaklaşımına yer verilmesinde yarar vardır. Problem çözme, tartışma, soru cevap, deney, proje, rol oynama, yaratıcı drama işbirliğine dayalı öğrenme yöntem ve tekniklerine yer verilmelidir. Bu aşamada öğrenen ve öğreten etkileşimi daha çok olmaktadır. Bilgilendirmekten çok, buldurmak önemli olmaktadır. Ancak buldurma sürecinde öğretmen rehberlik görevini üstlenmelidir, yeri geldikçe farklı yöntem ve tekniklere yer verilebilir.

Bu etkinlikleri gerçekleştirebilmek için öğreten, araştırma yoluyla öğretim yaklaşımını merkeze almalı ve öğrenenlerin tümünü araştırma-inceleme yapmaya yöneltmelidir. Bunu gerçekleştirmek için bireysel ya da grup projeleri verip bireysel çalışma yöntemini kullanılabilir, ya da benzetim (simulasyon) tekniğini kullanarak gerçek olayları yapay ortamda canlandırıp çözüm yolları üretmeye gidilebilir. Bu aşamada dersin ya da ünitenin gereği; drama, doğaçlama, problem çözme gibi değişik öğretim tekniklerinden yararlanılır.

Etkinlikler

Öğrenci tarafından planlanmakta ve seçilmektedir veya etkinliklerin planlanmasında öğrencinin görüşü alınmaktadır. Etkinlikler öğrencilerin kendi yapılandırma, araştırma, kendi materyallerini yerleştirme ve öğrenme için kaynaklarını organize etmesi gibi öğrencilerin katıldıkları süreçtir. Etkinlikler öğrencilerin öğrenme düzeyine ilişkin amaçlarına ulaşmasına yardımcı olsa da önceden belirlenen çıktılara ulaşmak üzere tasarlanmaktadır.

Öğretmenden öğrenci ile birlikte öğrenme sürecini kolaylaştırması beklenir. Öğrenmeyi kolaylaştırmak için bir öğretmenin kullanacağı gerekli yöntem ve strateji yoktur. Öğretmen öğrenciye gerektiği şekilde yardımcı olur.

Zaman

Öğretmen tarafından esnek tutulur ve yapılandırılmaz öğrencilerin amaçlan için kullanmakla sorumlu oldukları bir kaynaktır. Sabit bir program yoktur. (Taba 1962) Öğrenme için zaman, sınıf ve öğrenme ile sınırlı değildir. Öğrenci için önemli olan öğrenme, her yerde mümkün değildir, yer tanımlanamaz ve planlanamaz. Sınıf merkezi toplanma yeridir fakat öğrenme süreci okul ve toplum içerisinde diğer kaynak ve yerlerin kullanımını gerektirecektir.

Sayfa Başı